Kuća Cekovića

Jedna od najljepših i najočuvanijih kuća ovih prostora sa početka 20. vijeka je sigurno Cekovića kuća na Palama. Gradnja ove kuće je započeta 1902. godine. Gradila se punih 13 godina i konačno je završena 1915. godine. Proglašena je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine 2004., a u potpunosti je rekonstruisana 2007. godine. Danas se u njoj nalazi vinoteka, galerija Likovne kolonije Pale i mali muzej u kom su izloženi eksponati porodice Ceković (slike, nošnja, namještaj, suđe, dokumentacija i sl).

Istorija porodice ceković

Petar Ceković se sredinom 19. vijeka iz Bijelog Polja preselio u Sarajevo gdje je živio kao podstanar u Kraljevića Sokaku (sjeverni kraj čaršije) kod dobrostojeće udovice Jovanke Hadžimarković (rođene Crnčević). Nakon određenog vremena Petar i Jovanka su sklopili brak iz kojeg im se rodilo petero djece (dva sina i tri kćeri). S obzirom da se bavio kolonijalnom trgovinom, Petar Ceković je kao uspješan trgovac često putovao do Carigrada, Rumelije, Beča i sl. Njihov drugi sin Risto (rođen 1865) je takođe bio uspješan trgovac koji je 1902. oženio Vasiliju Đokić iz Mostara. Vasilija je takođe poticala iz ugledne građanske porodice. Njih dvoje su na Palama su između 1902. i 1915. godine sagradili današću Cekovića kuću koja im je služila kao ljetnikovac. Od šestero djece Riste i Vasilije, samo dvoje je dočekalo kraj II svjetskog rata – Petar, po zanimanju trgovac, i Milojka, stručna učiteljica. Ni Petar ni Milojka nisu imali djece, a gospođa Milojka Ceković je u periodu od 1984. godine pa do kraja svog života (1995. godine) Zemaljskom muzeju BiH u Sarajevu poklonila 80 predmeta iz ostavštine svoje porodice. Malo prije početka građanskog rata u BiH (1992 -1995) gospođa Milojka je testamentom porodični ljetnikovac na Palama, zajedno sa svim namještajem, ostavila Mitropoliji Dabrobosanskoj.

O objektu

Kuća porodice Ceković na Palama postavljena je na terenu sa izrazitim nagibom. Sam objekat je dimenzija 20 x 11m, tj. 20 x 13m uključujući drvenu verandu. Kuća je građena kao jednospratnica sa potkrovljem, a na jugoistočnoj strani objekta nalaze se gospodarski prostori u prizemlju. Prizemlje objekta je masivno i građeno je od kamena. Jedan od najljepših i najraskošnijih dijelova kuće je drvena veranda (trijem na osam drvenih stubova sa kamenim bazama), izvedena dužinom jugoistočne fasade. Pored malterisane i u bijelo obojene fasade ističe se izrazita simetrija i igra drvenih pregrada na toj verandi. Taj dio kuće je okrenut prema centru grada.