info@toopale.com   +387 57 230 919   4. juni bb, 71420 Pale    
Facebook   You Tube   Instagram
  • Srpski
  • English

VJERSKI OBJEKTI

Crkva Uspenja Presvete Bogorodice

Crkva Uspenja presvete Bogorodice izgrađena je 1909. godine, a zidana je od opeke i kamena. Objekat je skromnih dimenzija i na njemu su uočljive odlike i uticaj srpsko-vizantijskog stila gradnje crkvenih objekata. Izgradnjom crkve počinje i razvoj opštine Pale, čime je objekat postavio neke od osnovnih smjernica za razvoj urbane matrice opštine. Inicijativa i zasluge za izgradnju crkve pripadaju prvom paljanskom svešteniku Đorđu Grabežu i tadašnjem crkvenoškolskom odboru. Pripreme za izgradnju počele su još 1904. godine kada se počeo nabavljati građevinski materijal i prikupljati dobrovoljni novčani prilozi. Osveštanje temelja je obavljeno 12. jula 1908. godine na hrišćanski praznik Sveti apostoli Petar i Pavle – Petrovdan. Osveštanju temelja prisustvovalo je oko 1000 ljudi, a i danas se tradicionalno održava sabor na taj dan. I pored velikih materijalnih teškoća koje su postojale prilikom izgradnje crkve, radovi su uspješno završeni. Crkva u Palama osveštana je 1909. godine na pravoslavni praznik Usjekovanje glave Svetog Jovana Krstitelja. Na taj dan se takođe svake godine održava sabor na Palama. Za vrijeme Prvog svjetskog rata austrougarski vojnici su u crkvi zatvarali konje, a crkveno zvono je skinuto i odnešeno u topionicu. U crkvenoj porti je podignut spomenik za 72 žrtve austrougarskog terora. Na postament spomenika je postavljen kamen sa groba kralja Petra I Oslobodioca. Mjesto je vidljivo označeno, a kamen uklesan u mermernu ploču, tako da su na simboličan način sjedinjene kosti onih koji su svoje živote žrtvovali za Kralja i Otadžbinu. I u Drugom svjetskom ratu crkva je pretrpjela oštećenja. Crkvena arhiva je u potunosti spaljena i uništena, kao i matične knjige, crkvene stvari, bogoslužbene knjige i inventar hrama. Porušen je spomenik žrtvama iz Prvog svjetskog rata, a dom žrtava pretvoren u ustašku komandu. Ipak, Crkva Uspenja Presvete Bogorodice je opstala uprkos svim nedaćama, a i danas je centralno mjesto okupljanja Paljana.

Hram Sabora Svetog Arhangela Gavrila

Hram Sabora Svetog Arhangela Gavrila nalazi se u samom centru Pala i čini jedinstvenu cjelinu sa Studentskim trgom. Hram je i dalje u izgradnji koja je započeta 2008. godine, a njegova gradnja je, prije svega, izraz Božije volje i volje Bogom nadahnutog naroda ovog kraja koji je izrazio nasušnu potrebu da se na Palama izgradi veći Saborni hram. Pokretačka ideja o izgradnji jednog takvog hrama začela se još za vrijeme rata, a bio je osnovan i odbor za gradnju. Međutim, zbog različitih političkih dešavanja po završetku rata od ove ideje se privremeno odustalo. Ideju je ponovo pokrenuo Visokopreosvećeni mitropolit Dabrobosanski Gospodin Nikolaj, po čijem se blagoslovu i pristupilo njenoj praktičnoj realizaciji. Zemljište na kome će biti izgrađen Saborni hram osvećeno je 26. jula 2008. godine, na dan Sabora Svetog Arhangela Gavrila. Poslije odslužene Svete Arhijerejske liturgije, zemljište je osvještao Visokopreosvećeni mitropolit Dabrobosanski Gospodin Nikolaj.

Crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Mokrom

Najstariji podatak o mokranjskoj parohiji datira iz 1868. godine, a parohijski dom je sagrađen 1895. godine. Gradnja crkve Uspenja Presvete Bogorodice u Mokrom počela je 1928. godine. Crkva je završena 1933. godine, kada je osveštao mitropolit Petar (Zimonjić). Za vrijeme Drugog svjetskog rata hram je dosta oštećen, a parohijski dom su srušili su komunisti 1948. godine. Opravke na hramu su vršene 1972. i 1985. godine. Mokranjska parohija ima još dva hrama – u mjestu Vučija Luka posvećen Svetom Pantelejmonu i na Ravnoj Romaniji posvećen Svetom velikomučeniku Georgiju.

Crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Podgrabu

Crkva Vaznesenja Gospodnjeg nalazi se u Podgrabu, a izgrađena je u srpsko-vizantijskom stilu, 17×8 metara. Radovi na izgradnji ove crkve su započeti 1997. godine, a temelji su osveštani 8. juna 1998. godine. Crkvu je 9. septembra 2001. godine, na Dan srpskih svetitelja, osveštao mitropolit Dabrobosanski Nikolaj i episkopi Filaret Mileševski, Grigorije Zahumsko-Hercegovački i Joanikije Budimljansko-Nikšićki uz sasluženje više svještenika i đakona.

Hram Svetih Apostola Petra i Pavla u Prači

Hram Svetih Apostola Petra i Pavla u Prači sagrađen je 1908. godine, a osveštao ga je Mitropolit Evgenije. Slava ovog hrama je Petrovdan koji se obilježava 12. jula. Pored Petrovdana saborni dan je i Vozdviženje časnog krsta – Krstovdan. Ovaj hram je poslije Dejtonskog mirovnog sporazuma sporazuma ostao je u Federaciji BiH.

Crkva Svetog Proroka Ilije na Trebeviću

Crkva Svetog Proroka Ilije je izgrađena u selu Luke na Trebeviću. Crkva je podignuta 1943. godine, a odlukom Oblasnog odbora Komunističke partije porušena 1955. godine. Gradnja je ponovo započeta 1993. godine, a hram je 1996. godine osveštao mitropolit Nikolaj. Saborni dan crkve je prva nedjelja po Ilindanu. Do ove crkve brvnare put je asfaltiran 2011. godine.

Hram Svetog Velikomučenika Pantelejmona na Vučijoj Luci

Hram Svetog Velikomučenika Pantelejmona na Vučijoj Luci pripada mokranjskoj parohiji. Izgradnja crkve je počela 1996. godine, a osveštana je 10. avgusta 2002. godine. Pored crkve je izgrađen parohijski dom, kao i kapela u kojoj je upisano 99 imena poginulih boraca Republike Srpske iz ovog kraja

Hram Svetog Velikomučenika Georgija na Ravnoj Romaniji – Sokolica

Izgradnja Hrama Svetog velikomučenika Georgija na Ravnoj Romaniji počela je 1996. godine, hram je osveštan 2002., a radovi su potpuno završeni 2003. godine. Dvije godine kasnije ova crkva je proglašena manastirom i dobija ime Sokolica. Zidovi Manastira Svetog velikomučenika Georgija obloženi su spomen pločama na kojima su uklesana imena 4000 boraca iz opština Sarajevsko-romanijske regije koji su poginuli u Odbrambeno-otadžbinskom ratu. Pored imena boraca Vojske Republike Srpske, na spomen-pločama se nalaze i imena solunskih dobrovoljaca, kao i imena srpskih hajduka sa ovog područja. Između ostalih, uklesano je i ime Starine Novaka. Hram je osveštao Mitropolit dabrobosanski Nikolaj i ustanovio crkvenu opštinu i parohiju Ravna Romanija. U porti hrama se nalazi i kapela posvećena svetom Petru Zimonjiću.

Crkva Svetog Josipa Radnika

Crkva Svetog Josifa je rimokatolička župna crkva koja se nalazi na Palama. Ta crkva je jedini katolički bogoslužbeni objekat u Sarajevsko-romanijskoj regiji. Sagrađena je 1911. godine zbog dolaska velikog broja katoličkog stanovništva u ove krajeve kada je Austrougarska okupirala Bosnu i Hercegovinu. Sama crkva je građena u planinskom stilu i jedinstvena je na teritoriji Vrhbosanske nadbiskupije, jer je jedina crkva koja je u potpunosti izgrađena od drveta. Crkva se nalazi na spisku nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine. Ni za vrijeme Odbrambeno-otadžbinskog rata, a ni posle njega nisu zabilježeni napadi na ovaj vjerski objekat, kao ni na same katoličke stanovnike.

Džamija u Podvitezu

Na prostoru mjesne zajednice Podvitez prva džamija je bila iz 16. vijeka. Sljedeća džamija je bila na Gornjim Koladićima, odakle je preseljena na današnje mjesto. Sedamdesetih godina dvadesetog vijeka izgrađena je džamija od sedre, a ista je srušena tokom Odbrambeno-otadžbinskog rata 1992 – 1995. godine. Godine 2006. formiran je inicijativni odbor za obnovu-izgradnju džamije u Podvitezu na istim temeljima. Džamija je obnovljena i svečano otvorena 2009. godine zahvaljujući brojnim donacijama, Islamskoj zajednici, Opštini Pale i Opštini Prača.